Goede voornemens & ons brein

Goede voornemens & ons brein Gemotiveerd starten we het nieuwe jaar met goede voornemens. Al in de eerste weken blijkt het moeilijk om de verleidingen van het oude gedrag te weerstaan. Hoe kan dat nou? We willen het toch graag? Werkt ons brein mee of tegen?


Instinct, emotie en ratio
Zo eenduidig en rationeel als een doel wordt gesteld, zo complex blijkt de uitvoering ervan. Het draait namelijk om het juiste samenspel tussen oeroude instincten, ratio en emotie. Onze hersenen werken als één geheel. Je kunt niet even een bepaald deel uitschakelen om je doelen te behalen.

De olifant en de berijderDe olifant en de berijder
In het boek The Happiness Hypothesis legt Jonathan Haidt de wisselwerking uit tussen ratio en emotie. Hij gebruikt de metafoor van de olifant en de berijder. De berijder staat voor ons rationele, bewuste denken en handelen. De olifant voor emoties en automatische processen.

Als de berijder (ratio) en de olifant (emotie) het oneens zijn over de te volgen richting, heb je een probleem om je bestemming -bijvoorbeeld dat goede voornemen- te bereiken.

Stel, je wilt afvallen, maar je kunt chocolade nauwelijks weerstaan. De olifant in je wil die chocolade pakken, maar de berijder zegt: nee, dat is nu niet goed voor mij. Wie wint? En op de lange termijn? De chocolade is natuurlijk een willekeurig gekozen voorbeeld dat staat voor onze wensen en doelen, privé of binnen het werk.

Als berijder moet je de olifant continu op koers houden. En dat kost kracht. De olifant is veel sterker dan de berijder. Van al dat bijsturen raakt de berijder langzaam uitgeput. Je voelt de motivatie wegzakken en de verleiding van het oude gedrag lonken. En daar vliegen je goede voornemens het raam uit. We zeggen dan vaker ‘ik heb niet genoeg motivatie’, ‘ik heb geen wilskracht’ of ‘misschien wil ik het niet graag genoeg’.

De omgeving doet ook mee
Maar er is meer aan de hand. Er is nog een belangrijke component: de omgeving. Soms is het nodig de omgeving te veranderen, door bijvoorbeeld geen chocolade in huis te hebben, om je doelen te behalen. Vaak focussen we alleen op de berijder, onze ratio. Maar de berijder bepaalt ons gedrag slechts gedeeltelijk.

Als we gedrag willen veranderen, moeten we focussen op alle drie domeinen en het samenspel daartussen: de berijder (overtuigen), de olifant (prikkelen) èn de omgeving (goed inrichten). Daar ligt de formule om goede voornemens te realiseren.

                                              

Jochem Dijckmeester    Dominique Olvers        Metje Jantje Groeneveld                 

 

 

Reageer op dit bericht

Velden met een * zijn verplichte velden
Hiteq 2013