Organisatie haalt winst met betrokken werknemers

Organisatie haalt winst met betrokken werknemers Volgens Max Wildschut, evolutionair psycholoog en auteur van de boeken ‘Optimum Punt’ (2007) en ‘Darwin voor Managers’ (2009) is de evolutionaire psychologie toepasbaar op zo goed als elk aspect van menselijk gedrag. De moderne manager die hiermee rekening houdt, zal tevredenheid en betrokkenheid oogsten bij de werknemers en in de organisatie effectiviteit en proactiviteit realiseren.


De mens als groepsdier
De mens is een groepsdier en veel keuzes maken wij instinctief (zie ook de blog: Goede voornemens & het brein). Onze interne mechanismen zijn volop aan het werk: emoties stellen prioriteiten, sturen ons gedrag en zetten ons in beweging. Hier vinden we volgens Wildschut de basis voor onze motivatie die wordt gevormd door: belang, context en de specifieke situatie van het moment. Want om mensen te motiveren moeten we eerst een context creëren waarin er een duidelijk belang is, vervolgens moeten er concrete kansen zijn om invulling te geven aan dit belang. Dit laatste is makkelijker gezegd dan gedaan.

Ruimte of ‘in controll’?

Organisatiebelangen vinden we in visie, missie en/of speerpunten van de organisatie. Hoe vertaal je die als manager naar een belang voor de medewerker? Of sterker, wat drijft hem of haar eigenlijk? Als we dat weten, creëren we dan als organisatie voldoende ruimte om die belangen in te vullen? Of vragen we van een medewerker om ondernemend en innovatief te zijn, terwijl we de hele organisatie hebben ingericht op ‘controll’ waarbij juist weinig ruimte is voor ondernemerschap en innovatie?

Interview met Max Wildschut (in de dierentuin)


Natuurlijk leiderschap
Al in de tijd van jagen en verzamelen leverde ‘samenwerken’ de mens belangrijk voordeel op. Zo kon de groep als geheel effectiever zijn en in termen van evolutie beter overleven. De groep koos een ‘natuurlijk leider’ met aanzien, die een voorbeeldrol vervulde en de belangen van de groep diende. De sociale context kenmerkte zich door: overzichtelijke groepen, persoonlijke banden, zorg, delen, synergie, gedeelde langetermijnbelangen en een gezamenlijke cultuur.
Binnen de samenwerking regelden normen en waarden van het gedrag van de groep. Die normen en waarden ontstonden door leren en imiteren. Wanneer het brein zijn sociale omgeving interpreteert als een hechte gemeenschap is betrokkenheid een natuurlijke reactie.

Doen waar je goed in bent

Stimuleren van talent
Volgens Wildschut heeft de mens een evolutionair belang om te doen waar hij goed in is. Als talent en uitdaging goed op elkaar aansluiten, leidt dat tot hogere prestaties en motivatie (flow). En zorgt uiteindelijk voor hogere overlevingskansen van de groep. Ruilen we de ‘natuurlijk leider’ in voor de hedendaagse manager dan zien we dat de manager een cruciale rol speelt als die:

  • medewerkers ondersteunt bij het behalen van prestaties (flow)
  • medewerkers coacht in de rol van senior of expert (voorbeeldgedrag)
  • feedback geeft (leer- en ontwikkelproces)


Het lijkt erop dat we in al onze vooruitgang en schaalvergroting soms vergeten hoe we als mens gevormd zijn, op welke manieren mensen het beste functioneren en waarom betrokkenheid zo ontzettend belangrijk is. Daarom is het voor elke manager goed om weer eens terug te gaan naar de basis: hoe zitten we als mens in elkaar en wat drijft ons?

                                                

Jochem Dijckmeester        Dominique Olvers                  Metje Jantje Groeneveld

Reacties (2)

  • Dominique Olvers

    Door Dominique Olvers , donderdag 22 mrt 2012 13:21

    Beste Marcoen, Dank voor je reactie! Jouw VOUT is erg breinvriendelijk (makkelijk om te onthouden), op welke manier geef je hier binnen jouw werk invulling aan? Hartelijke groeten, Dominique

  • Marcoen Hopstaken

    Door Marcoen Hopstaken, donderdag 15 mrt 2012 8:55

    Mooie analyse. Maar al te vaak wordt in het streven naar schaalvergroting en bedrijfefficiency vergeten waar het werkelijk om gaat: met medewerkers met bezieling en passie voor hun werk, is het prettig werken. Geef medewerkers hun autonomie terug en laat ze hun eigen unieke kwaliteiten inzetten. Laat iedereen het voortaan VOUT doen; met Verantwoordelijkheid, Openheid, Uniciteit en Teamgeest.

Reageer op dit bericht

Velden met een * zijn verplichte velden
Hiteq 2013